Tien sneetjes, 500 gram, nul compromissen
“Als de bakkerij zes keer zo groot zou zijn, zouden we nog steeds niet aan de grote vraag kunnen voldoen.”
Dat zegt Henk Wijma, al bijna twintig jaar technisch adviseur van Van Dijk’s Roggebroodbakkerij. Het bedrijf uit Friesland nam enkele jaren geleden al een opmerkelijk besluit: investeren in een nieuwe snijlijn voor roggebrood.
Auteur: Heidi Peters, NBT Magazine
De vraag ernaar is zo groot, dat er momenteel geen capaciteit is voor varianten zoals vruchten‑ of kerstroggebrood of snack‑sneetjes. Geert van Dijk, de vierde generatie van het door de familie gerunde bedrijf, laat zich er niet door opjagen: “Wat niet gaat, dat gaat niet. We focussen ons op wat wel mogelijk is.”
Gedurende een lange periode werkte Van Dijk met een snijmachine, die veel problemen veroorzaakte: door regelmatige stilstand en een hoge hoeveelheid afval maakte het bedrijf kosten die tot in de zes cijfers opliepen. Daarvoor was een oplossing nodig. “Via via kwam ik een aantal jaar geleden in contact met René Kamsteeg van Weber en ging met hem in gesprek. In eerste instantie zag hij het echter niet zitten om ons een machine te leveren”, vertelt Henk Wijma.
Onorthodoxe beslissingen leiden tot optimale oplossingen
Weber staat bekend om zijn oplossingen voor de vlees- en kaasindustrie. In deze branches is Weber een bekend en vertrouwd A-merk. Daarom was de vraag van een roggebroodbakkerij nogal verrassend. “Als bedrijf doet Van Dijk allerlei onorthodoxe dingen”, aldus Henk Wijma. Geert van Dijk vertelt verder: “In onze bakkerij worden technieken uit de houtindustrie en landbouw gebruikt, en nu dus ook uit de vleesindustrie. En als het ene niet functioneert, moeten we het op een andere manier voor elkaar krijgen.” Om een voorbeeld te noemen: nadat verschillende materialen voor bakvormen niet bevielen, werken de bakkers nu met titanium vormen. Een nogal ongebruikelijke keuze. Volgens de bakkers is er voor roggebrood blijkbaar niet eens een standaardmachine. “Wij komen zelf met oplossingen en ontwikkelen ze als andere bedrijven ze niet voor mogelijk houden, en ook de doorontwikkeling van de machines doen we zelf. Geen wonder dus, dat wij bewust op zoek gingen naar een bedrijf als Weber”, beschrijft Henk Wijma. Want ook bij Weber wordt op deze wijze gewerkt.
René Kamsteeg, algemeen directeur van Weber Benelux B.V., besloot uiteindelijk toch de uitdaging met Van Dijk aan te gaan. “Ik heb eerst de bakkerij eens bekeken om te zien wat er nodig was en toen zijn we samen naar ons hoofdkantoor in Duitsland gereden om tests uit te voeren. Die verliepen heel erg goed. Maar mijn collega’s en ik stonden nogal verbaasd te kijken toen de familie Van Dijk de sneetjes roggebrood die uit de slicer kwamen, begon te tellen. Voor Weber is het namelijk vanzelfsprekend dat er precies uit de machine komt wat je erin hebt gestopt. Maar juist daarmee hadden de bakkers zeer slechte ervaringen, wat voor hen een zeer belangrijk punt was.” Henk lachte: “Naar onze mening heeft Weber vervolgens veel lef getoond. René beloofde ons dat we de machine gratis zouden krijgen als er pakjes zouden zijn met meer of minder dan tien sneetjes roggebrood erin. Dat maakte zo’n indruk op ons dat wij de mogelijkheden voor een samenwerking tussen Van Dijk en Weber hebben onderzocht.”
Noodzakelijk afval ondanks maximale opbrengst
De machine die tot dusver gebruikt werd, had geen weegschaal ter controle noch een corrigeerfunctie. Dit is echter zeer belangrijk om te voldoen aan de Warenwet. Aspecten die voor Weber vanzelfsprekend zijn. Maar er is ook afval nodig, legt Henk uit. “De basis voor het roggebrood dat de opa van Van Dijk sr. ooit maakte, is dat 4,5% van het brood aan de productie van het nieuwe brood wordt toegevoegd. De korsten en de uiteinden, maar niet meer dan dit percentage, worden bewaard en toegevoegd aan de partij van de volgende dag.” Deze productiemethode is traditie en bestaat al sinds de oprichting van Van Dijk’s Roggebroodbakkerij. Het is dus vanzelfsprekend dat er bij het ontwerp van de nieuwe snijmachine rekening moest worden gehouden met deze bewust geplande terugvoer van 4,5 % van het brood. “Deze waarde cq. vereiste was voor ons een onderscheidende factor, die wij moesten zien te verwezenlijken”, aldus René Kamsteeg. “Dus hebben wij berekeningen en tests uitgevoerd en tot slot een resultaat verkregen, die voldeed aan de vereisten van Van Dijk en in het productieproces paste.”
Dit was echter niet de enige uitdaging in het project: de broden die uit de oven komen, zijn 50 cm lang. De lengte en vorm zijn altijd hetzelfde, maar het gewicht verschilt. Dat komt doordat het een met de hand gemaakt product is. “70 tot 80% van het werk in de bakkerij wordt nog altijd met de hand gedaan”, benadrukt Henk Wijma. Ook de graansoorten die in de loop van het jaar worden gebruikt, kunnen leiden tot gewichtsschommelingen. Desondanks moet elke portie en elke verpakking tien sneetjes bevatten die samen 500 gram wegen. Daarom maakt naast de Weber Slicer 804 ook een Weber weSCAN laserscanner deel uit van de productieoplossing voor Van Dijk. Nadat de broden handmatig zijn toegevoerd, worden ze eerst door de weSCAN gescand en door een weegschaal gewogen, zodat we precies weten wat het gewicht is van het brood. Vervolgens wordt de slicer automatisch beladen met de broden. Twee variogrijpers zorgen ervoor dat de producten onafhankelijk van elkaar naar het snijmes worden geleid en dus individueel naargelang hun gewicht worden gesneden. Zo wordt gewaarborgd dat elke stapel uit tien sneetjes roggebrood met een totaalgewicht van 500 gram bestaat. Vervolgens worden de stapels nogmaals gewogen en (momenteel nog) met de hand verpakt. In de afgelopen jaren hebben Kamsteeg en de familie Van Dijk samen met adviseur Henk Wijma functies ontwikkelt om het productieproces te optimaliseren. Henk legt uit: “Aangezien ons roggebrood een zeer bijzonder product is, moeten er bij elk stap in het productieproces op bepaalde punten worden gelet. Zo is het bijvoorbeeld niet zonder meer mogelijk een verpakkingsmachine te kopen. In het begin ondervonden wij een probleem met de verpakkingsmachine, aangezien de oude slicer stukken roggebrood sneed met olie en de Weber-slicer niet. Daardoor werd de ketting van de verpakkingsmachine niet meer gesmeerd met olie. Er moest een oliereservoir worden aangeschaft, die zo nu en dan wat olie sprayt.”
Flexibiliteit dankzij eigen messenfabriek
Dankzij een referentieproject zoals Van Dijk’s Roggebroodfabriek toont Weber zijn vakkundigheid, flexibiliteit en kwaliteit. Want het staat buiten kijf, dat roggebrood een lastig product is. “De verontreiniging van de machines door het roggebrood is anders dan bij vlees en kaas. Dat betekent dat je te maken krijgt met een mate van vervuiling die je nog niet kent”, aldus Henk Wijma. “Het mes snijdt anders door het product dan door vlees en ook het vuil dat zich aan het mes hecht, is anders. Je moet met al deze factoren rekening houden en voor elke machine de juiste oplossing vinden. Als Van Dijk zonder olie zou willen snijden, zou dat op zijn beurt ook weer consequenties hebben, en Weber was bereid mee te denken.” René Kamsteeg vertelt verder: “Weber is wereldwijd de enige slicer-fabrikant die over een eigen messenfabriek beschikt en messen voor snijmachines op maat kan ontwikkelen en produceren. Het mes is het hart van elke slicer. Zonder het juiste mes, kun je niets. Voor het perfect in sneetjes snijden van roggebrood zijn daarom speciale messen van ons eigen merk Durablade ontwikkeld.”
Inmiddels wordt de slicer-oplossing van Weber al zeven jaar bij Van Dijk gebruikt en sindsdien staan er ook Weber-machines in twee bakkerijen in Denemarken. In andere sectoren van de voedingsmiddelenindustrie staat Weber bekend om zijn robuustheid en stabiliteit. “Wij garanderen dat we daadwerkelijk omzetten wat we schriftelijk beloven. We staan voor kwaliteit en komen in dit familiebedrijf na wat wij zeggen”, benadrukt René Kamsteeg. Weber levert en installeert totaaloplossingen voor de productie van voedingsmiddelen. Onderdelen (voor de kaassector) en persen (voor de productie van bacon, rauwe ham en vers vlees), röntgen- en laserscanners, slicers, automatisering (automatisch transporteren en plaatsen), verpakken: voor elke stap tijdens het productieproces heeft Weber een oplossing.
Een partnerschap op ooghoogte
De samenwerking tussen Van Dijk en Weber is het schoolvoorbeeld van gezamenlijke ontwikkeling op basis van gelijke voet. “Als leverancier moeten wij eerst weten hoe de markt werkt. Henk en de familie Van Dijk hebben duidelijk laten weten, wat zij nodig hebben. Wij zijn voornamelijk actief in de vlees-, vegan- en kaasbranche, waar zo min mogelijk afval mag ontstaan. Dat is ook hier van toepassing, maar een deel van het product is nodig voor de volgende productiedag. Roggebrood snijden, is dus totaal anders. Wel een heel leuke uitdaging en Weber heeft samen met de familie Van Dijk veel energie in dit project gestoken”, beschrijft René Kamsteeg het project en het partnerschap met Van Dijk. Henk Wijma voegt eraan toe: “Wij zochten naar een bedrijf dat daar technisch toe in staat is, maar zich niet te groot voelt om samen met de familie om de tafel te gaan zitten. René is algemeen directeur van Weber Benelux en daar wil ik mee praten, dus niet met een verkoper. Wij allemaal, Geert en Henk van Dijk, René en ik zijn dankzij onze expertise degenen die gezamenlijk het beste resultaat hebben weten te bereiken.”
Kies afdeling
